Via het programma 'Train the trainer' dat de kerken van Pijnacker-Nootdorp en Zoetermeer onderhouden met de kerkgemeenschap van Akos in Roemenië hebben Henk Folkerts (Z'meer) en Bart Moerman en Wim Priem een bezoek gebracht aan de gemeente daar.

Lees in dit artikel het reisverslag, en bekijk de foto's. 

Donderdag 14 oktober 2010
Om 09:30 staat het team, bestaande uit Wim Priem, Henk Folkerts en Bart Moerman, klaar voor vertrek. We beginnen de reis met koffie en gebed. Om 19:30 lokale tijd komen we aan. We ontmoeten onze vrienden bijna allemaal. Alleen István, de oudste zoon, is er niet. Hij zit sinds september buiten het dorp op school en verblijft doordeweeks bij oma en tante. Hij zal morgen komen.Uiteraard heeft Edit een overheerlijk maaltijd voor ons bereid. Na het eten praten we bij met Zoltan en Edit; laten trots foto’s zien van onze kinderen en: geven onze cadeaus aan de familie. Zoltan een CD van Hillsong United, Edit een creatief boek van Esscher, Zolt krijgt lego en Hanna krijgt een speelgoed vloertegelpuzzel. 

Na het eten, bijpraten en de cadeaus gaan we moe maar voldaan naar bed. Henk slaapt bijna direct. Wim en Bart duiken nog een keer in de mail, want zelfs Zoltan heeft WIFI! Tot groot plezier van beide heren.

Vrijdag 15 oktober 2010
Om 07:30 gaat de wekker. We gaan namelijk relatief vroeg op pad en het beloofd een leuke en lange dag te worden. We gaan met de auto naar de zoutmijnen. Maar voordat we daar heen gaan, worden we eerst verwacht bij een collega van Zoltan: pastor Albert. Een erg aardige man die een gemeente van zo’n 800 personen heeft. Ook hij vertelt vergelijkbare verhalen en ervaringen die we van Zoltan horen. Corruptie, weinig jeugd in de gemeente/woonplaats (gaat allemaal naar Cluj) en veel ouderen die vroeg komen te overlijden. Ze praten er gelukkig heel goed over. De regering leeft namelijk nog in de tijd van vlak na WO I. Na de verdeling van Hongarije, Roemenië en andere landen komt het belastinggeld wat het hele land betaalt, voornamelijk terecht in: de zakken van leiders, investeringen in en rond de hoofdsteden en zaken die geen prioriteit lijken te hebben. Resultaat hiervan is dat “Jan Modaal” veel geld afdraagt en er weinig tot niets van terugziet. Een gemiddeld gezin moet rondkomen van zo’n € 200,= per maand. Net als bij sommige Nederlanders is er na het opraken van het salaris nog een stukje maand over. De oorzaak hiervan ligt wellicht, even generaliserend, wel ergens anders. Hier in Roemenië is het tevens op meer structurele basis van bij ons in Nederland.
Voordat we naar pastor Albert, de collega van Zoltan, gaan, stoppen we nog even bij de Pizza King. Wat aan de ontbijttafel begon als een ‘joke’ gaan we nu echt realiseren: we gaan pizza halen voor alle presbyters. We bestellen 15 pizza’s om deze om 18:00 op te halen. Na deze korte maar prettig stop bij pastor Albert, gaan we richting de zoutmijn. Sinds één of twee jaar is deze volledig verbouwd en vernieuwd. De foto’s die Wim heeft gemaakt zijn dan ook prachtig. Na de zoutmijn rijden we weer een flink eind. In Satu Mare halen we eerst de pizza’s op. Daarna halen we ook nog István op, de oudste zoon van Zoltan en Edit. Hij woont doordeweeks bij zijn tante en oma, om daar naar school te kunnen. In het weekend is hij lekker thuis bij papa en mama. Mooi om te zien hoe vader en zoon genieten van het samenzijn!
Als we thuis zijn in Akos bereiden we ons nog kort voor op ons eerste ‘optreden’. Wim bijt het spits af. We worden verwelkomd door Zoltan en de presbyters, waarna we ons gezamenlijk storten op de pizza’s. Daarna geeft Wim hoofdstuk drie van de Alpha Course. Na aanleiding hiervan komen er, zoals gewend, enkele vragen. Aansluitend praten we nog even na met z’n drieën, Zoltan en István (één van de presbyters). Drie jaar geleden hebben we hem een micro-krediet van zo’n € 3.200,= gegeven om een kas te bouwen om o.a. groente in te telen. Hij heeft het hier vaker over gehad met Zoltan. Na een lastige start en pittige jaren is het niet gelukt om binnen drie jaar het bedrag weer volledig terug te betalen. Hij vraagt of hij er nog een jaar bij mag hebben. Aangezien dit in het basiscontract stond, is dit geen issue. Henk geeft tevens aan dat een tweede jaar ook bespreekbaar is. Wat belangrijker is, en dat vertellen we István ook, is dat we trots op hem zijn. Een micro-kredit is aan alle(!) presbyters aangeboden. István is eigenlijk de enige die er gebruik van maakt (zoals het micro-kredit bedoeld is). 
Na deze zakelijke, maar vooral emotionele bespreking gaan we nog even in de keuken zitten van huize Dobai. We praten met Zoltan die vertelt dat hij soms eenzaam is. Niet zozeer dat hij geen mensen om zich heen heeft. Hij heeft een prachtig gezin, een groep presbyters om hem heen en familie op redelijke afstand wonen. Maar op ‘intellectueel niveau’ voelt hij zich meer dan eens eenzaam. Met wie kan hij praten over ‘de dingen die er echt toe doen’? In Akos is hij de enige die gestudeerd heeft. De rest zijn bijna letterlijk allemaal boeren. 
Zaterdag 16 oktober 2010Rond de klok van 07:30 is er al weer activiteit in de tent. We ontbijten met de familie en gaan op weg naar Satu Mare. We halen een paar boodschappen, maar vooral kleren voor Henk. We hopen nog steeds dat zijn koffer vandaag echt komt. Niet alleen frisse kleren zitten in de koffer, maar ook de ‘food afdeling’ van onze geschenken. Dus de vraag is of de frisse kleren van Henk nu naar koffie ruiken of naar kaas.Na het shoppen laten we Wim de stad zien. Henk en Bart zijn er al eerder geweest, maar toch blijft het een apart straatbeeld. Veel Ceausescu grijs (lees: beton) en gebouwen die ‘van de kerk’ zijn.
Als we Satu Mare door zijn gelopen, rijden we weer terug naar Akos. Rond de klok van 14:00 gaan we weer eten. Elke dag wordt er tweemaal warm gegeten (vanmorgen stond zelfs de pizza van gisteravond op tafel). Na het eten staan er zo’n 25 tot 30 kinderen op ons te wachten. Nog maar even checken hoeveel vuilniszakken we hebben meegenomen voor het vuilnizakken-volleybal. 
Gelukkig hebben we er genoeg. We heten de kids welkom en vertellen dat we erg veel zin hebben in vanmiddag. Als Bart heeft uitgelegd dat elk tweetal een vuilniszak krijgt dan staan ze allemaal al snel klaar. Maar dan gebeurt het… …Bart gooit simpelweg de bal in het veld en roept: “Begin maar jongens!”. Daar snappen ze helemaal niets van. Wat moeten we doen, er is niet uitgelegd wat we moeten doen of wat de spelregels zijn. En dat is precies waar we naar op zoek waren: onwetendheid en verwarring. Een mooie afspiegeling van de samenleving (wereldwijd!). Daarom vertelt Bart eerst het verhaal zoals we dat kennen van Nicky Gumble’s Alpha Course: voetballen met en zonder spelregels. Na dat verhaal leggen we het spel met de regels uit. En jawel: iedereen heeft het prima naar z’n zin. Het mooie is dat het spel na uitleg van de ‘tien geboden’ vlekkeloos verloopt. We genieten samen met de kinderen van een mooie middag. Aan het eind ‘gooien’ we m.b.v. de vuilniszakken nog knuffels naar de kinderen. De knuffeldieren had Zoltan nog liggen van een ander bezoek van Nederlanders.
Na het kinderuurtje drinken we snel even een kopje koffie. Daarna vlug naar het huis van de presbyter István. Zoals we al vertelden, heeft hij serieuze problemen met zijn ‘greenhouse’. Hij heeft schimmels in zijn kas en de oogst was afgelopen jaar niet geweldig. Omdat we in Nederland mensen kennen met kennis van zaken, maken we foto’s en nemen grondmonsters mee. Ook vragen we honderd uit naar zijn manier van telen.Na het ‘zakelijke’ gedeelte worden we uiteraard uitgenodigd voor en glaasje wijn en weer te veel lekkernijen. We praten na over landbouw en andere zaken. Istavn is een landbouwer in hart en nieren. Hij doet alles biologisch voor zover dat kan. En dat dwingt veel respect af bij een ieder van ons. Echt knap wat hij doet. Hij vertelde ons echter dat hij al lang gestopt zou zijn, als het zijn eigen geld was. Daarom vertellen we hem en zijn vrouw (nogmaals) hoe trost we zijn op hem en zijn prestaties. Wat een man!
Ook de meeting met de jeugd ´avonds was super. De poging om de hele avond in het Engels te doen is helaas maar half gelukt. Maar: het glas is halfvól! De presentatie over “Did Jesus really exist” ging soepel en er kwamen, na wat porren, nog wat vragen uit de groep. Voor en na het Alpha hoofdstuk hebben we nog heerlijk gezongen met z’n allen. Na afloop was er tijd voor een praatje pot met wat drinken en snoepen. De jongens waren vooral geïnteresseerd in de meegenomen iPAD’s en iPOD’s (en de muziek die erop staat).
Na een lange en drukke dag gaan we dankbaar aan tafel. Na het eten mailt de vader van Bart nog een flink aantal vragen als reply op de e-mail van Bart. We hebben hulp gevraagd voor de situatie van presbyter István. Gelukkig hebben we al foto’s en monsters genomen. Die gaan mee naar Nederland voor onderzoek en advies.

Zondag 17 oktober 2010
Vanmorgen werden we wakker met ‘slecht nieuws’: het drukvat van de waterpomp is doorgeroest en dus compleet leeggespoten. In Nederland zou dit wellicht geen warm water kunnen betekenen. Hier in Akos betekent dat: helemaal geen water; geen warm en geen koud water. Zoltan baalt dat het juist op zondag gebeurt en niet als we weer weg zijn. We verzekeren hem er (hopelijk) van dat het echt geen punt is.
We gaan na het ontbijt naar de kerk. Zoltan spreekt over Johannes 15: 1-8 en 1 Korintiërs 12: 12-27. We zijn allemaal deel van één lichaam, maar hebben ieder onze eigen functie. Hij geeft het voorbeeld van een voorganger die net zo wilt kunnen spreken als Billy Graham. Hij verdraait zelfs zijn stem hiervoor. Na een paar weken moet hij naar de dokter voor zijn stembanden. Noodgedwongen gebruikt hij zijn eigen, door God gegeven, stem maar.Als iemand in zijn omgeving een opname hoort van één van zijn preken krijgt hij de volgende reactie: “Billy, je hebt zo’n mooie stem voor opnames. Niet iedereen klinkt goed op een opname”. Dit was voor deze voorganger een groot compliment. Hij bidt die avond tot God en vraagt om vergeving voor het feit dat hij ‘een ander lichaamsdeel’ wilde zijn.
Na een korte pauze vertrekken we naar één van de presbyters om daar te lunchen. De haast overdadige gastvrijheid is inmiddels bekend, maar daarom niet minder hartverwarmend en liefdevol. We praten met het gezin over hun werk en over Akos. De verschillen in de wereld blijken weer eens enorm groot en toch ook herkenbaar. De nationale situatie doet veel denken aan ons land, alleen dan 100 jaar geleden. De strijden die onze Nederlandse voorouders geleverd hebben, moeten hier nog duidelijk gestreden worden. Als we horen hoe het er aan toegaat in de fabrieken dan valt je mond open. Het Taylorisme viert hier nog overdreven veel hoogtij. Het ergste is dat het in stand gehouden wordt door de locale leidinggevenden en niet door de buitenlandse fabriekseigenaren. Er gaat hier veel achter de rug om, en ook over de rug van anderen. 
’s Middags leest Henk een preek voor: “Why did Jesus had to die?”. Er zitten slechts 20 a 25 mensen in de grote kerk. Dat valt aan de ene kant wel een beetje tegen. Aan de andere kant is het relatief gezien wel heel erg herkenbaar uit ons eigen land! Wie zijn wie überhaupt om te oordelen?Na de middagdienst ravotten we nog wat met de jongens. Voetballen en volleyballen zijn een must. En wat ook zeker het vermelden waard is, is dat vandaag de koffer van Henk is afgeleverd aan huis. Henk heeft dus frisse kleren en we kunnen de rest van de geschenken geven: koffie, snoep, chocolade, kaas, hagelslag en ga zo maar door. Ook hebben we nog een zeer goed gesprek met Zoltan en vier presbyters. Nagenoeg geen van de presbyters durft hardop te bidden in de groep, laat staan een preeklezing houden. Hier mogen we mooie voorbeelden en vergelijkingen aandragen. We hopen dat het motiverend heeft gewerkt. Zoltan loopt hier al een tijdje mee rond en heeft het nu bespreekbaar gemaakt. Erg goed van hem! We hopen dat tenminste één van de presbyters het op korte termijn aandurft om het spits af te bijten hierin.
We eten voor de laatste maal dit weekend het avondeten met de familie Dobai. De ‘preken’ zijn gehouden, het kinderwerk zit erop, de hoofdstukken Alpha Course zijn verteld, de cadeaus zijn gegeven, muziek is uitgewisseld met Zoltan en de foto’s zijn ook bijna helemaal overgezet. Het voelt al een beetje als een ‘laatste maal’. Maandagochtend vroeg zullen we al moeten vertrekken om onze vlucht van 14:00 (Hongaarse tijd) te halen.

Maandag 18 oktober 2010
Vanmorgen vroeg vertrokken in de luwte van de nacht. Tien minuten op d’auto gewacht. Want die had wat vertraging, want de ramen moesten schoon. En nu nemen we afscheid om weer terug te gaan naar Nederland (bekende melodie, niet?). Om  07:30 gaat de wekker. We kunnen niet douchen ofzo, dus dat scheelt lekker tijd. Met vijf duffe hoofden ontbijten we nog even (Zolt en Hanna slapen nog. István is gisteravond al vertrokken naar zijn tante en oma). De reis gaat zeer voorspoedig. Het rijden en het vliegen. Als we aankomen bij Schiphol nog snel een extra douane controle in verband met een verhoogde dreiging vanuit de Taliban (zo wordt ons verteld). We nemen afscheid van elkaar en gaan ieder onze weg. Henk naar Zoetermeer; Wim en Bart naar Pijnacker.
Eenmaal thuis mailen we de familie Dobai dat we een voorspoedige reis hebben gehad. We kijken allemaal terug op weer een goed weekend. Veel gedaan, veel geleerd, veel gezien en veel genoten. 

Hier de foto's

Kijk ook naar een aantal schitterende 360 graden foto's van de zoutmijn waar wij ook zijn wezen kijken.

---

Deel dit artikel met anderen via...