“Een held is nog geen heilige”. Dat stond laatst in de krant. De aanleiding was de rel rond kapitein Marco Kroon. Voor heldhaftig optreden in Uruzgan was hem, in mei 2009, de Militaire Willemsorde toegekend. Binnen een jaar daarna opende het Openbaar Ministerie het vuur op Kroon vanwege vermeend illegaal drugsgebruik in het café “Vinny’s” dat hij runt in Den Bosch. Zo kun je van een held een (vermeende) crimineel worden …

Held of heilige – daarachter ligt deze vraag: welke kwaliteiten waarderen wij? De “softe” kwaliteiten als vriendelijkheid, respect, harmonie, aanpassingsvermogen en volgzaamheid? Of de “harde” kwaliteiten van initiatief en daadkracht, ingaan tegen de gevestigde mening, strijden voor recht? In de bekende spreuk “moed, beleid en trouw” gaan die samen. Maar kan dat in de praktijk wel? Als we van een held verwachten dat zij of hij ook een heilige is, verwachten we dan niet het onmogelijke?

Afgelopen zondag lazen wij in de kerk een oud lied van Israël: Psalm 45. We ontdekten dat dit lied maar op één persoon helemaal past: Jezus, de Messias. Verrassend om te horen hoe hij wordt aangesproken: “Gord uw zwaard aan de heup, o held! Begin de strijd voor waarheid, deemoed en recht.” Jezus: wat een held! – zo heb ik daarover gepreekt. Niet direct het beeld dat je bij Jezus voor ogen hebt. Je ziet hem als de prediker van een hoge moraal, als dokter die mensen van lichamelijke en psychische kwalen geneest, als degene die vrijwillig zich laat gevangen nemen en doden om anderen te redden. Maar een gewapende held? Zouden wij Jezus voordragen voor de Militaire Willemsorde?

Jezus zet onze beelden op de kop. Het beeld van de held: Jezus treedt niet met brute, mannelijke kracht op, hij is tegelijk zorgzaam. Jezus kan scherp zijn met woorden, maar zoekt dan altijd het hart van zijn gesprekspartner. En het beeld van de heilige: Jezus is nooit “soft” in zijn optreden. Hij laat zich de dood injagen, maar ontwapent daarmee ook de machtige dood waar iedereen op stuk loopt.

Held of heilige, hoe sta je daar als christen in? Vaak kiezen we denk ik voor de “heilige”, voor mensen die voor hoge waarden en normen staan. Stiekem wordt dat ook wel: mensen die in het plaatje van een brave, burgerlijk-christelijke moraal passen. Weten we wel raad met “helden”, mensen die door de bestaande patronen heen breken omdat er echt iets op het spel staat? Van Jezus kunnen we leren dat de hele tegenstelling niet deugt. Een held die niet heilig is, kan een schurk worden. Een heilige die geen held durft zijn, wordt een watje en een mooiprater. Jezus stijgt daar bovenuit. Jij ook, als je Jezus volgt?

---

Deel dit artikel met anderen via...