Deze week zijn er een paar bijzondere dagen. 1 november staat op de kalender als Allerheiligen. De Rooms-Katholieke en de Anglicaanse Kerk denken dan aan alle heiligen en martelaren.
Als protestanten hebben wij het niet zo op met heiligen. In onze Catechismus staat iets over de “allerheiligsten” die nooit verder komen dan een “klein begin” van de gehoorzaamheid die God van ons vraagt. Een klein begin – ik denk dat de “echte” heiligen het daar mee eens zouden zijn. Maar in de beeldvorming is dat een beetje weggevallen. Heiligen zijn superchristenen geworden, grossiers in goede werken, die bij God een flinke streep voor hebben, en die daarom een goed woordje voor het gewone volk kunnen doen.
 Intussen komt er een ander feest over heen: Halloween. Dat wordt in Ierland en Amerika gevierd op de avond vóór Allerheiligen, 31 oktober dus. Bij ons kom je in de weken eromheen van alles tegen dat met Halloween te maken heeft: uitgeholde pompoens met een lichtje erin, griezelige maskers, kleren van spoken, skeletten en heksen.

Van oorsprong schijnt Halloween een Keltisch feest te zijn, het Keltische Oud en Nieuw dat begin november viel. Het feest is bedoeld om de boze geesten te verjagen, wat wij nog altijd doen met ons vuurwerk in de Nieuwjaarsnacht. De kerk gaf er een christelijke invulling aan, en zo valt Halloween samen met Allerheiligen. Inmiddels krijgen we Halloween uit Amerika terug als een commercieel feest, goed voor de omzet van de speelgoedwinkels. Lekkere griezelfeestjes, op het kinderdagverblijf of in ons dorpszwembad. Eerlijk gezegd heb ik er wat moeite mee, ineens met al dat gegriezel geconfronteerd te worden. En dan die holle pompoen: staat die symbool voor lege lol, holle pret waar elke zin uit weggelopen is? Halloween, is dat eigenlijk Holloween?

Superchristen of griezel – zit daar nog wat tussenin? Gelukkig is er deze week nóg een speciale dag: Hervormingsdag, ook op 31 oktober. Natuurlijk een beetje flauw van ons, protestanten, om over Allerheiligen ons eigen feest heen te plakken. Het historische feit dat Maarten Luther op de avond van 31 oktober zijn 95 stellingen timmerde op de deur van een kerk in Wittenberg helpt een handje. Soms maken we van Hervormingsdag onze eigen protestantse Allerheiligen – daar zou Luther niets van moeten hebben.
 Een van de dingen die Luther ons altijd nog kan leren, is dit: heilig ben je niet door iets van jezelf. Heilig ben je alleen door Christus, als God jou aanrekent wat Christus gedaan heeft. Allerheiligen: dat zijn allen die weten dat ze het van Jezus moeten hebben. Soms kun je griezelen van jezelf. Luther had het aardig te kwaad met boze geesten, hij smeet eens de duivel een inktpot naar z’n kop. De boze jaag je niet goedkoop weg, met lichtjes en griezelspelletjes. Luther greep naar de belofte van Jezus (Johannes 16:33): Houd moed, Ik heb de wereld overwonnen! Dat woord van Jezus geeft licht in deze donkere tijd van het jaar.

---

Deel dit artikel met anderen via...